Neuralgie in de voet: wanneer zenuwen opspelen
Neuralgie in de voet is zenuwpijn: scherp, brandend of stekend, soms met tintelingen. Welke zenuwen betrokken zijn, oorzaken en hoe de pijn behandeld wordt.
Door Dr. Luigi Manzi·Bijgewerkt op
Heb je ooit het gevoel gehad dat er een elektrische schok door je voet schoot? Of misschien een brandende pijn die maar niet weggaat?
Waarschijnlijk heb je last van wat wij orthopedisten voetneuralgie noemen. Het komt vaker voor dan je denkt, en nee, je overdrijft de pijn niet – het is echt zo vervelend als je beschrijft.
Neuralgie is, simpel gezegd, een ontsteking van een zenuw in de voet. Dit kan komen door compressie, ontsteking of andere oorzaken die we later zullen bespreken. Het resultaat? Pijn die patiënten vaak omschrijven als "stekend", "brandend" of "alsof ik door een elektrische schok word geraakt".
Wat is er precies aan de hand met uw voet?

Beschouw de voet als een netwerk van snelwegen. Zenuwen zijn als elektrische kabels die informatie van en naar de hersenen transporteren. Wanneer een van deze 'kabels' een probleem heeft – bijvoorbeeld door overmatige druk, ontsteking of beschadiging – dan beginnen de problemen.
In de voet bevinden zich verschillende zenuwen die problemen kunnen veroorzaken. De mediale plantaire zenuw loopt bijvoorbeeld onder de voetboog door en kan, wanneer deze ontstoken is, pijn over de hele voetzool veroorzaken. Dan is er nog het beruchte Morton-neuroom – oh, die zie ik vrij vaak! – dat de zenuwen tussen de tenen aantast, met name tussen de derde en vierde teen.
De surale zenuw loopt daarentegen langs de buitenrand van de voet. Wanneer deze ontstoken raakt, kan de pijn uitstralen naar de enkel. Kortom, elke zenuw heeft zijn eigen invloedssfeer, en wanneer een van deze zenuwen ontregeld raakt, merk je dat meteen.
Waarom gebeurt dit? Er zijn veel oorzaken.

De voet is immers een complexe structuur die ons hele lichaamsgewicht moet dragen, dus het is niet ongebruikelijk dat er soms iets misgaat.
De meest voorkomende oorzaak die ik in mijn praktijk zie? De verkeerde schoenen. Jazeker. Schoenen die te strak zitten, hoge hakken die urenlang gedragen worden, veiligheidsschoenen die te stijf zijn. De voet wordt samengedrukt, de zenuwen raken bekneld, en dat is het. Ik heb patiënten gehad die de hele dag op nieuwe, te strakke schoenen hadden gelopen – zo snel kan er zenuwpijn ontstaan.
Daarnaast zijn er trauma's. Een lelijke val, een trap tijdens het voetballen, zelfs een kleine misstap. De zenuw kan als gevolg van het trauma bekneld raken of ontstoken raken.
Metabole aandoeningen zoals diabetes zijn een andere belangrijke oorzaak – diabetes kan perifere zenuwen beschadigen, waaronder die in de voet. Hetzelfde geldt voor sommige ontstekings- of auto-immuunziekten. Sommige infecties kunnen ook voetneuritis veroorzaken, hoewel dit minder vaak voorkomt.
Soms blijft de oorzaak echter een mysterie. We noemen deze neuralgieën "idiopathisch"—een chique manier om te zeggen: "we weten niet waarom het is gebeurd, maar het is gebeurd."
Hoe manifesteert het probleem zich?

Pijn is het belangrijkste symptoom, maar het is niet altijd hetzelfde. Sommige patiënten beschrijven een constant brandend gevoel, anderen elektrische schokken die komen en gaan. Sommigen voelen tintelingen, gevoelloosheid in de tenen, of dat vervelende gevoel alsof hun voeten slapen, dat nooit verdwijnt.
Een interessant detail dat me vaak opvalt: veel patiënten met Morton-neuroom vertellen me dat het voelt alsof ze een "steen in hun schoen" hebben, precies onder hun tenen. Anderen beschrijven plotselinge krampen of spierzwakte waardoor ze moeilijk normaal kunnen lopen.
De pijn kan 's ochtends erger zijn bij het opstaan, of na langdurig zitten. Dit hangt af van het type neuralgie en welke zenuw is aangetast.
Hoe weet ik precies wat je hebt?

Als u bij mij op de praktijk komt, luister ik eerst naar u. Waar precies doet de pijn? Wanneer is het begonnen? Wat voor soort pijn voelt u? Deze informatie vertelt me al heel wat.
Dan onderzoek ik je. Ik kijk hoe je loopt, hoe je je voet neerzet, en ik druk op specifieke punten om te voelen waar de gevoeligheid groter is. Soms is dat al genoeg om een duidelijk beeld van het probleem te krijgen.
In sommige gevallen zijn echter meer diepgaande onderzoeken nodig. Elektromyografie en zenuwgeleidingsonderzoek kunnen precies uitwijzen welke zenuw is aangedaan en in welke mate deze beschadigd is. Deze onderzoeken zijn niet pijnlijk, alleen een beetje oncomfortabel.
Als ik structurele problemen vermoed, kan een MRI-scan wellicht helpen om te zien of er iets is dat de zenuw van buitenaf samendrukt.
Wat kunnen we doen om het probleem op te lossen?

Het goede nieuws? In de meeste gevallen kan het aanzienlijk verbeterd worden, zo niet volledig opgelost.
We beginnen altijd met conservatieve therapieën. Gewone pijnstillers zijn vaak onvoldoende bij neuropathische pijn; specifieke medicijnen, zoals anticonvulsiva of bepaalde antidepressiva, zijn nodig. Laat u niet afschrikken door de naam: deze medicijnen zijn zeer effectief gebleken bij zenuwpijn, ongeacht of u epilepsie of depressie heeft.
Fysiotherapie kan erg nuttig zijn, vooral voor het verminderen van spierspanning die vaak ontstaat als gevolg van pijn. En dan zijn er nog orthopedische hulpmiddelen – specifieke inlegzolen die de druk op ontstoken zenuwen kunnen verlichten.
Als conservatieve therapie niet voldoende is, hebben we andere opties. Cortisone-injecties kunnen bijvoorbeeld aanzienlijke verlichting bieden. In hardnekkigere gevallen kunnen we meer gespecialiseerde interventies overwegen, zoals zenuwblokkades of, in bepaalde situaties, zelfs een operatie.
Hersteltijd: geduld is nodig
Eén ding zeg ik altijd tegen mijn patiënten: herstel van neuralgie kost tijd. Zenuwen genezen langzaam, veel langzamer dan een gebroken spier of bot.
Meestal zie ik na 2-3 weken therapie al verbetering, maar volledig herstel kan enkele maanden duren. Dat hangt af van de ernst van de aandoening en hoe lang deze al bestond voordat de behandeling begon.
Voorkomen is beter dan genezen.

Weet je wat ik altijd zeg? De juiste schoenen zijn het beste medicijn voor je voeten. Comfortabele schoenen, in de juiste maat, met voldoende steun voor de voetboog. Als je aan sport doet, investeer dan in schoenen die speciaal voor jouw activiteit zijn ontworpen.
Zorg voor een gezond lichaamsgewicht; elke extra kilo zorgt voor ongeveer 3 tot 4 kilo extra druk op je voeten tijdens het lopen. En als je diabetes of andere aandoeningen hebt die de zenuwen kunnen beïnvloeden, zorg er dan voor dat je die onder controle houdt.
SmartHallux: Waar wij u kunnen helpen

Bij SmartHallux zijn we gespecialiseerd in voet- en enkelchirurgie. Dr. Luigi Manzi, die ruime ervaring heeft op dit gebied, stelt voor elke patiënt een persoonlijk behandelplan op met behulp van de modernste en minst invasieve technieken.
Onze aanpak begint altijd met een grondige en nauwkeurige analyse, om precies te begrijpen wat het probleem is en wat de beste strategie is om het op te lossen.
Het SmartHallux- team behandelt aandoeningen zoals hallux valgus , Morton-neuroma en andere misvormingen die voetpijn veroorzaken. SmartHallux biedt uitgebreide ondersteuning gedurende het gehele behandeltraject en is een uitstekende keuze voor een effectieve behandeling op maat. Boek nu (opent in een nieuw tabblad) uw consult bij het SmartHallux-team.
Vragen die u mij vaak stelt
Dokter, kan neuralgie in de voet vanzelf overgaan?
Het kan gebeuren, vooral als het wordt veroorzaakt door een klein trauma of door het dragen van de verkeerde schoenen die je later verwisselt. Maar als de pijn langer dan een paar weken aanhoudt, is het het beste om niet te wachten – hoe eerder je ingrijpt, hoe beter.
Ik heb wel eens gehoord van Morton-neuroma, is dat hetzelfde als neuralgie?
Morton-neuroma is een specifieke vorm van neuralgie die de zenuwen tussen de tenen aantast. Het is een van de meest voorkomende vormen die we zien, vooral bij vrouwen die vaak hoge hakken dragen.
Wat zijn de meest effectieve behandelingen voor neuralgie in de voet?
Het hangt af van het specifieke geval, maar in mijn ervaring werkt een gecombineerde aanpak het beste: geschikte medicatie, fysiotherapie, steunzolen indien nodig en aanpassingen in de levensstijl. Een operatie wordt alleen overwogen bij gevallen die niet verbeteren met conservatieve therapieën.
